27 Aralık 1919’da Mustafa Kemal’in Ankara’ya gelişinde, onu Dikmen sırtlarında karşılayanlar başında Seymen Alayı geliyordu.  Cumhuriyet’e bir kala başkent ilan edilen Ankara, yalnızca siyasi bir merkez olmanın ötesinde, yeni Türkiye’nin kültürel ve bilimsel dinamiklerini de taşıyan bir merkez haline geldi. Bu dinamizmin önemli bir boyutu da halk edebiyatı ve folklor alanında gerçekleşen akademik ve uygulamalı […]

9-25 Şubat 2018 tarihleri arasında  gerçekleşen, adını  Güney Kore’nin aynı kentinden  alan Pyeongchang Kış Olimpiyatları öncesinde uluslararası “Barış Paneli”ne davet  edilmiştim. Dikkat çekti. Otuzdan fazla dile çevrildi, yayımlandı.   Seul Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bu konferansta yaptığım konuşmanın izleğini  dedemin tohum ekerken,  annemin ekmek pişirirken özenle yerine getirdiği  yakarı oluşturuyordu. Tohumu toprakla buluştururken, hamuru ekmeğe dönüştürürken niyet […]

“Felekten” kotardığımız güzellikler vardır.  Türküler ve deyişler, çoğu zaman farkında olmadan hayatımıza karışmış başka ayrıcalıklar gibi felekten kotardığımız güzelliklerdir. Kaç bin insan ömrünün tanığı olarak dilimizde haykırış, kulaklarımızda ses olduğunu bilmeden söyler, dinler ve yaşarız. Yazık ki bu birikimi taşıyanları unutarak çoğalırız.  Yaşar ve çoğalırız. Hakikat ehlinin söz ikliminde bizler de o mülke ortak oluruz, […]

Sen orda bağrına bas dur en büyük çileyi Ben burda en büyük çileyi doldurayım Ekmeğe muhtaç, hürriyete muhtaç, sana muhtaç Sen orda dalından koparılmış bir zerdali gibi dur Ben burda zerdalisiz bir dal gibi durayım. A. Kadir I.  İlyada, Odysseia, Mutlu Olmak Varken, Dünya Halk ve Demokrasi Şiirleri,  Bugünün Diliyle Hayyam, Mevlana, Tevfik Fikret ve […]

“Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde… Ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken…”  yahut da “Bir varmış, bir yokmuş” diye başladığımız o söz cümbüşünün süregelmesini sağlayanlar kimlerdir diye sorduğumuzda, bu alanın mimarlarının başında  Pertev Naili Boratav’ın olduğunu görürüz. Büyük çoğunluğumuzun düş evreninin renklenmesinde olduğu gibi, Boratav’ın söz dünyasının zenginleşmesinde de annesinin büyük payı vardır. Daha […]

Kendi ölçülerimiz içinde dünyayı kavramak başka, binlerce yılın farklı kültürel etkileşimleri ile şekillenmiş birikiminin ayrımına varmak başka bir şey. Açıktır ki yiğitlik bütün toplumlarda topluluğun övünç duygusunu yansıtır. Toplumun bu övünç duygusunu besleyen zengin bir retoriğin oluşması giderek folklorik söyleme de dönüşebilir. Öyle de olsa tarihsel gerçeklik, toplumsal belleğin labirentlerinde karşılığını bulan bir anımsamaya dönüşebilir. […]

Müzik ile şiirin akrabalığı; can ile cananın, gül ile bülbülün birbirine dolandığı, hangisinin hangisini soyup soyunduğunun bilinmediği bir kıvamdır. Bozlak okumak bir kendinden geçme, acı sınırını aşma halidir. Sesin yettiği yere kadar isyandır. Bozlaksa acının ses örsünde ezilme halidir.  Poyrazın önüne kattığı kar tanelerini hışımla dağıttı ve ayazın keskinliğine karşı, birbirine yakın iki avurdunun dolusu […]

Ev adresini bilmez bir dünyanın içindeyiz. Yürüdüğümüzden, konakladığımızdan daha çok göründüğümüzle avunuyoruz. Toplumun en açıktaki insanı, halk ozanı da böyle yarı açık cezaevi mahkûmu gibidir; mekânını yitirmiştir.   Âşık, adına indirgenmiş romantikliği bertaraf edebildiği oranda sağlamcı dizelere ulaşır. Ne var ki yeni şekillenen sosyal doku öncüllerinin sahip oldukları geleneksel eğitim kurumlarını yok etmiştir. Donanım mekânını […]

1894 yılında dünyaya geldiğinde, Osmanlı, 1856 Kırım Savaşı’nı geride bırakmış, 1892 Osmanlı-Yunan Savaşı’ndan yeni çıkmıştı.   Ateş çemberi son bulmamış, yangın daha da yayılmıştı.  1911 Trablus, 1912 Balkan, 1914-18 Büyük Dünya ve nihayet Kurtuluş Savaşı…  Eli kalem tutan, dili yeten çok kimse dört yıl kanlı boğuşma halinde süren Birinci Dünya Savaşı’na niçin girdiğimizi bugün bile […]