Her şehrin kendine mahsus iklimi gibi, mevsimi de vardır. İstanbul’da denizin üstünde incelen ışıkla, İzmir’de yazdan kalma sıcaklıkla, Karadeniz’de yağmurun koyulaştırdığı yeşiller görünürken; Ankara’da güz, yapraklardan önce havaya siner. Sabah ayazında otobüs bekleyenlerin omuzları biraz daha içeri çökmüş, eller pantolon ceplerine daha fazla sokulmuştur. Uzak tepelerde ince bir duman, yaz boyunca sarıyı taşıyan bozkırın üzerine […]

Bellek, zamanı olduğu gibi değil, duygunun süzgecinden geçirerek yeniden kurduğu için hem kamusaldır hem de en çok bize aittir. Kent anımsamanın simgelerindendir, mevsimler de öyle. Ankara için sonbahar, şu son bir iki on yıla kadar en uzun mevsimdi, yaz ise karnaval. Asfalt ve beton yine vardı, ama belleğin katmanlarına sinmiş toprak kokusu ya da, at […]

Modern dünya insanı giderek yalnızlaştırdı. Kentler büyüdü ama insanın evreni küçüldü. Kalabalıklar çoğaldı ama dayanışma azaldı. İnsan artık aynı apartmanda yaşadığı komşusunun acısını bilmez hale geldi. Her şey hızlandı fakat hayat derinliğini kaybetti. Oysa Anadolu’nun eski halk bilgeliğinde insan tek başına var olamazdı. Acı ortak yaşanır, yas paylaşılırdı. Düğün de ölüm de birlikte taşınırdı. Çünkü […]

“Ankara Zeybeği”, “Şeker Oğlan”, “Atım Arap”  “Misket”… Kulağımızda yankılanan bu Ankara havalarının unutulmaz yorumcularının başında tartışmasız Bayram Aracı gelir. Halk Müziği tarihinde bazı isimler vardır ki yalnızca bir icracı olarak değil, ortaya koydukları tarz, sergiledikleri duruş ile bir eşik figürü olarak anılmayı hak eder. Bayram Aracı, işte bu eşiklerin insanıdır. 1920’de Elmadağ’da doğmuş, 1969’da İstanbul’da […]

“Çarşıdan aldım bir tane eve geldim bin tane!” Yeni yıl her birini nefesimizle tek tek şişirip ipini sıkı sıkıya tuttuğumuz balonlarımızın yükselip yükselip birden elimizden kaçıvermesi gibi arkasından hüzünle bakıvermemiz olmadığına göre, o hayatımızı coşkulandıran cıvıltının altında neler yatıyor aramak gerek. Halk kültüründe yeni yıl “takvim değişimi” yahut dondurucu kar yağışını pencere önünde izleme yerine […]

27 Aralık 1919’da Mustafa Kemal’in Ankara’ya gelişinde, onu Dikmen sırtlarında karşılayanlar başında Seymen Alayı geliyordu.  Cumhuriyet’e bir kala başkent ilan edilen Ankara, yalnızca siyasi bir merkez olmanın ötesinde, yeni Türkiye’nin kültürel ve bilimsel dinamiklerini de taşıyan bir merkez haline geldi. Bu dinamizmin önemli bir boyutu da halk edebiyatı ve folklor alanında gerçekleşen akademik ve uygulamalı […]

9-25 Şubat 2018 tarihleri arasında  gerçekleşen, adını  Güney Kore’nin aynı kentinden  alan Pyeongchang Kış Olimpiyatları öncesinde uluslararası “Barış Paneli”ne davet  edilmiştim. Dikkat çekti. Otuzdan fazla dile çevrildi, yayımlandı.   Seul Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bu konferansta yaptığım konuşmanın izleğini  dedemin tohum ekerken,  annemin ekmek pişirirken özenle yerine getirdiği  yakarı oluşturuyordu. Tohumu toprakla buluştururken, hamuru ekmeğe dönüştürürken niyet […]

“Felekten” kotardığımız güzellikler vardır.  Türküler ve deyişler, çoğu zaman farkında olmadan hayatımıza karışmış başka ayrıcalıklar gibi felekten kotardığımız güzelliklerdir. Kaç bin insan ömrünün tanığı olarak dilimizde haykırış, kulaklarımızda ses olduğunu bilmeden söyler, dinler ve yaşarız. Yazık ki bu birikimi taşıyanları unutarak çoğalırız.  Yaşar ve çoğalırız. Hakikat ehlinin söz ikliminde bizler de o mülke ortak oluruz, […]

Sen orda bağrına bas dur en büyük çileyi Ben burda en büyük çileyi doldurayım Ekmeğe muhtaç, hürriyete muhtaç, sana muhtaç Sen orda dalından koparılmış bir zerdali gibi dur Ben burda zerdalisiz bir dal gibi durayım. A. Kadir I.  İlyada, Odysseia, Mutlu Olmak Varken, Dünya Halk ve Demokrasi Şiirleri,  Bugünün Diliyle Hayyam, Mevlana, Tevfik Fikret ve […]

“Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde… Ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken…”  yahut da “Bir varmış, bir yokmuş” diye başladığımız o söz cümbüşünün süregelmesini sağlayanlar kimlerdir diye sorduğumuzda, bu alanın mimarlarının başında  Pertev Naili Boratav’ın olduğunu görürüz. Büyük çoğunluğumuzun düş evreninin renklenmesinde olduğu gibi, Boratav’ın söz dünyasının zenginleşmesinde de annesinin büyük payı vardır. Daha […]