Kökten Angaralıyım. Ailem arpa buğday eker, koyun beslerdi. Ağa dedemle, “annemin bir kızı”ydım. Köy ile ilçe arasında yaşıyorduk. İlkokula ilçede başladım. Biz 1950’liler, ABD’nin süttozuyla uyutulan; barış gönüllüleriyle naylonla, plastikle ilk tanışan; bakırları satıp alüminyum, emaye kap kacağa evrilen; gazyağlı ocakları atıp tüplü “milangaz” yakan… Sümerbank pazeni pijamaları, patiska donları çıkaran, terzilere küsüp sentetik kumaşlı […]

Kurtuluş Savaşı’nın son noktası Duatepe’nin sırtındaki köyde doğdum. Bizim kuşağın şanslılarındanım. Atatürk’e inanan ana babayla, Cumhuriyet’in devrimlerine bağlı öğretmenlerle büyüdüm. Duatepe, Sakarya Meydan Savaşı’ndan sonra Mustafa Kemal Atatürk’ün düşmandan geri aldığı tepedir. O tepeye her çıkışımda Atatürk’ün savaş sürerken eteğindeki ovanın dört yanını görebildiğimiz o tepeyi seçmesine hep şaşırdım. Şimdi 29 Ekim’deki Cumhuriyet Bayramı’yla 26 […]

2025 yazından bakıyorum… Bir selamdan ötesini paylaştığım ne çok sevgili yitirmişim…  Ah Angaram, yıldız oyuncularıyla tiyatrolar, ödüllü filmleri getirebilen sinemalar, yazara şaire dokunabildiğimiz kitapçılar, türlü etkinlikler… Şiir öykü dolu mekânlarda şaka polemik yaratan güzel insanlar… Ancak ülke acılarla savruluyordu… Uğur Mumcu olumlusu olumsuzuyla dönemi belgeliyordu. Hep birlikte 12 Eylül Darbesi’ni bekler gibiydik…  1970’lerin günleri haftaları […]

Nâzım Hikmet’in dil kullanımını yazacaktım, yüzme bilmediğimden korktum. Uçsuz bucaksız Nâzım okyanusuna nasıl girecektim? Yayımlanmış kitaplar yol gösterici olabilirdi; 2001’de Nâzım’ın bütün yapıtlarına el atarak salt dilini irdeleyen “tek” kitap bulamadığım için hem üzüldüm hem utandım.  Çok yazarlı 100. Doğum Yıl Dönümünde Nâzım Hikmet’e Armağan, 2002’de çıktı. “Türkçenin Müziğini Dünyaya Dinleten Şair Nâzım Hikmet’in Dili” […]

Ortaokul sondaydım… Bir gün Türkçe Öğretmenimiz Sabiha Ceyhun, “Çocuklar bugün Dil Bayramı” dedi. Nasıl bir bayram olduğunu anlatırken coşmuştu… Onlarca 26 Eylül geçti; nereden bilirdik, gün gelecek ulusal bayramlarımız alanlardan salonlara, salonlardan sınıflara sıkıştırılacak, sonunda sınıflarda bile kutlanmayacak; Dil Bayramları anımsanmaz olacak… Cahit Sıtkı’nın “35 yaş”ını anımsayarak koşulsuz inandığım aydınlarla bir toplantıda, darbe hukuksuzluğuna karşı […]

Uğur Mumcu, 1 Aralık 1970 günlü Devrim’de böyle yazmıştı: “Türkiye ilginç günler yaşıyor. Toplum her kesimi ile çöküntü içindedir. Cici demokrasinin faturaları, artık iflas masasına konmuştur. Egemen sınıfların bütün kirleri ve suçları sergilenmektedir…”  1970 nere, 2025 nere? Aradan geçmiş 55 yıl, Türkiye yine ilginç günler yaşıyor. Bu satırların yazarı, “Öldürülürsün!” tehditlerine karşın terörsüz, özgürlük için […]

Ortak dilimiz Türkçenin tarihsel akışı, tarihimizin 10. yüzyılından sonrasına baktığımızda yalnız dilin değil, yüzyıllardır yaşananların hüzünlü öyküsünü de içerir. Yüzyıllarca ne yaşandı ne yaşanmadı… Cumhuriyete ulaşıncaya dek dil ile tarihin iç içe akışını bilenimiz var; bilmezden gelenimiz, bilerek çarpıtanımız var. En acısı, 2000’lerin ilk çeyreği biterken hiç öğrenemeyenimiz bile var. Cumhuriyet’in kurucusu Mustafa Kemal Atatürk […]

Ne zaman Harf ve Dil devrimleriyle Cumhuriyet’ten önceki okuryazarlık sözkonusu olsa, hep aynı ağızlardan aynı tümceler dökülüyor; “Bir gecede cahilleştik…” Bir de dedesinin mezar taşını okuyamamaktan yakınanlar var… Benim kuşağım bırakın mezar taşını, mektubunu dilekçesini bile yazamayan dedelerini, ninelerini tanıdı. Çok uzun zamandır Harf ve Dil devrimlerini yadsıyan bilgi yoksulu “malum” koronun derdi aslında Arap […]

Mustafa Kemal Atatürk’ü göremedim, devrimlerin ışığının yakıldığı Çankaya sofrasına da oturamadım; ama Atatürk’ü görmüş, o sofraya oturmuş gibiyim.  Ruşen Eşref Ünaydın’ın aktardığına göre Atatürk, Türk Tarih Kurumu’nun ilk kurultayını bitirdiği 1932’nin 11 Temmuz gecesi Tarih Kurumu yöneticilerini, Samih Rıfat, Celal Sahir Erozan, Falih Rıfkı Atay, Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve birçok aydını Çankaya sofrasında buluşturur. Tarihle […]