Bu yıl, “19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı”nı kimimiz okullarda, resmi kurumlarda görev savmak için… Yüreği Cumhuriyet için atanlar da alanlarda, salonlarda… Atatürk’e saygı sunmaya koşanlarla… Anıtkabir’de gençlerin her zamankinden büyük coşkusuyla kutladık.  Bizim ilçede lise yoktu. Ortaokullular bütün ulusal, özel günlerde başroldeydi. Kız erkek 19 Mayıs’ta, ilçenin küçücük alanında, büyük gösterilerde yer […]

Başkentte ilk evimiz Çıkrıkçılar Yokuşu’nun tepesine yakın “Safranhan”ın eteğindeki… Salman Sokak’taydı, yurdun her yöresinden komşumuz vardı. Çocuk aklımla canının istediği gibi sansürsüz konuşan amcaları teyzeleri… Akranlarımı yadırgamazdım; dilleri bizim dile benziyordu… “Anam eccük duz istiyo… İpta ben geldim… Ne diyo o gabcuk aaazlı… Gayfe iccen mi? Ellaam sen iyi bilin…” Bizim evdekiler de komşular da […]

Beşinci sınıfa geçtiğim yıl Polatlı’dan başkente göçtük. Çıkrıkçılar Yokuşu’nun Saraçlar Çarşısı’yla buluştuğu noktadan girilen… Ünlü Safranhan’ın eteğindeki Salman Sokak’taydı gecekondumuz. 1960’ların Ankara’sında Çıkrıkçılar Yokuşu’yla Saraçlar Çarşısı yalnız yoksulların değil, ortadireğin alışveriş alanıydı; hatta ucuz kumaş, ayakkabı, mutfak eşyası vb. için kentin varsılları da kuyruklu arabalarıyla gelip giderdi. Yokuşun ve Saraçlar Çarşısı’nın esnafının çoğu “Ahi”  geleneğini […]

Kökten Angaralıyım. Ailem arpa buğday eker, koyun beslerdi. Ağa dedemle, “annemin bir kızı”ydım. Köy ile ilçe arasında yaşıyorduk. İlkokula ilçede başladım. Biz 1950’liler, ABD’nin süttozuyla uyutulan; barış gönüllüleriyle naylonla, plastikle ilk tanışan; bakırları satıp alüminyum, emaye kap kacağa evrilen; gazyağlı ocakları atıp tüplü “milangaz” yakan… Sümerbank pazeni pijamaları, patiska donları çıkaran, terzilere küsüp sentetik kumaşlı […]

Kurtuluş Savaşı’nın son noktası Duatepe’nin sırtındaki köyde doğdum. Bizim kuşağın şanslılarındanım. Atatürk’e inanan ana babayla, Cumhuriyet’in devrimlerine bağlı öğretmenlerle büyüdüm. Duatepe, Sakarya Meydan Savaşı’ndan sonra Mustafa Kemal Atatürk’ün düşmandan geri aldığı tepedir. O tepeye her çıkışımda Atatürk’ün savaş sürerken eteğindeki ovanın dört yanını görebildiğimiz o tepeyi seçmesine hep şaşırdım. Şimdi 29 Ekim’deki Cumhuriyet Bayramı’yla 26 […]

2025 yazından bakıyorum… Bir selamdan ötesini paylaştığım ne çok sevgili yitirmişim…  Ah Angaram, yıldız oyuncularıyla tiyatrolar, ödüllü filmleri getirebilen sinemalar, yazara şaire dokunabildiğimiz kitapçılar, türlü etkinlikler… Şiir öykü dolu mekânlarda şaka polemik yaratan güzel insanlar… Ancak ülke acılarla savruluyordu… Uğur Mumcu olumlusu olumsuzuyla dönemi belgeliyordu. Hep birlikte 12 Eylül Darbesi’ni bekler gibiydik…  1970’lerin günleri haftaları […]

Nâzım Hikmet’in dil kullanımını yazacaktım, yüzme bilmediğimden korktum. Uçsuz bucaksız Nâzım okyanusuna nasıl girecektim? Yayımlanmış kitaplar yol gösterici olabilirdi; 2001’de Nâzım’ın bütün yapıtlarına el atarak salt dilini irdeleyen “tek” kitap bulamadığım için hem üzüldüm hem utandım.  Çok yazarlı 100. Doğum Yıl Dönümünde Nâzım Hikmet’e Armağan, 2002’de çıktı. “Türkçenin Müziğini Dünyaya Dinleten Şair Nâzım Hikmet’in Dili” […]

Ortaokul sondaydım… Bir gün Türkçe Öğretmenimiz Sabiha Ceyhun, “Çocuklar bugün Dil Bayramı” dedi. Nasıl bir bayram olduğunu anlatırken coşmuştu… Onlarca 26 Eylül geçti; nereden bilirdik, gün gelecek ulusal bayramlarımız alanlardan salonlara, salonlardan sınıflara sıkıştırılacak, sonunda sınıflarda bile kutlanmayacak; Dil Bayramları anımsanmaz olacak… Cahit Sıtkı’nın “35 yaş”ını anımsayarak koşulsuz inandığım aydınlarla bir toplantıda, darbe hukuksuzluğuna karşı […]

Uğur Mumcu, 1 Aralık 1970 günlü Devrim’de böyle yazmıştı: “Türkiye ilginç günler yaşıyor. Toplum her kesimi ile çöküntü içindedir. Cici demokrasinin faturaları, artık iflas masasına konmuştur. Egemen sınıfların bütün kirleri ve suçları sergilenmektedir…”  1970 nere, 2025 nere? Aradan geçmiş 55 yıl, Türkiye yine ilginç günler yaşıyor. Bu satırların yazarı, “Öldürülürsün!” tehditlerine karşın terörsüz, özgürlük için […]

Ortak dilimiz Türkçenin tarihsel akışı, tarihimizin 10. yüzyılından sonrasına baktığımızda yalnız dilin değil, yüzyıllardır yaşananların hüzünlü öyküsünü de içerir. Yüzyıllarca ne yaşandı ne yaşanmadı… Cumhuriyete ulaşıncaya dek dil ile tarihin iç içe akışını bilenimiz var; bilmezden gelenimiz, bilerek çarpıtanımız var. En acısı, 2000’lerin ilk çeyreği biterken hiç öğrenemeyenimiz bile var. Cumhuriyet’in kurucusu Mustafa Kemal Atatürk […]